MENU DZIAŁU
Sensory
1 Systemy CGM lub po polsku CMG (Ciągłego Monitorowania Glikemii)
Systemy CGM (Continuous Glucose Monitoring), czyli systemy ciągłego monitorowania glikemii, opierają się na sensorach, które mierzą stężenie glukozy w płynie śródtkankowym. Na polskim rynku oraz rynkach światowych dominuje kilku kluczowych producentów.
Oto zestawienie dostępnych sensorów z podziałem na najpopularniejsze systemy:
1. Systemy typu Flash (FGM) i CGM od Abbott
Najbardziej rozpowszechnione ze względu na prostotę obsługi i brak konieczności częstej kalibracji krwią z palca.
- FreeStyle Libre 2: Sensor działający do 14 dni. Posiada opcjonalne alarmy (niskiego i wysokiego poziomu cukru), które przesyłane są przez Bluetooth do telefonu lub czytnika.
- FreeStyle Libre 3: Najmniejszy i najcieńszy sensor na świecie (wielkości dwóch nałożonych na siebie monet 5-groszowych). W przeciwieństwie do wersji 2, przesyła wyniki na telefon automatycznie co minutę, bez konieczności skanowania sensora telefonem.
2. Systemy Dexcom
Uznawane za jedne z najbardziej precyzyjnych, często integrowane z pompami insulinowymi w celu stworzenia tzw. pętli zamkniętej.
- Dexcom G6: Sensor działający 10 dni. Składa się z oddzielnego sensora i nadajnika (transmitera) wielokrotnego użytku. Nie wymaga nakłuwania palca do kalibracji.
- Dexcom G7: Najnowsza generacja. Sensor i transmiter są zintegrowane w jednym urządzeniu (całość wyrzuca się po 10 dniach plus 12-godzinny okres karencji). Ma znacznie krótszy czas rozruchu (tzw. warm-up) – około 30 minut.
- Dexcom ONE / ONE+: Uproszczona wersja systemu Dexcom, przeznaczona dla osób, które nie potrzebują integracji z pompą, ale chcą dokładnego monitoringu na telefonie.
3. Systemy Medtronic (Guardian)
Głównie stosowane przez użytkowników pomp insulinowych tej samej firmy (np. MiniMed 780G).
- Guardian Sensor 3: Działa do 7 dni. Wymaga kalibracji glukometrem (zazwyczaj 2 razy dziennie), aby utrzymać wysoką precyzję niezbędną do pracy algorytmu pompy.
- Guardian Sensor 4: Nowsza wersja, która w połączeniu z systemem MiniMed 780G nie wymaga kalibracji krwią z palca. Również działa do 7 dni.
4. Systemy Implantowalne (Eversense)
Unikalne rozwiązanie, w którym sensor nie jest naklejany, lecz umieszczany pod skórą.
- Eversense E3: Sensor w postaci małego pręcika wszczepiany pod skórę ramienia przez lekarza. Działa aż do 180 dni (6 miesięcy). Na skórze nad sensorem nosi się zdejmowany transmiter, który przesyła dane do aplikacji.
Porównanie kluczowych parametrów
Porównanie kluczowych parametrów sensorów CGM
| Nazwa sensora | Czas pracy | Kalibracja krwią | Integracja z pompą |
| FreeStyle Libre 2/3 | 14 dni | Nie wymagana | Wybrane modele (np. Tandem, OmniPod) |
| Dexcom G6 / G7 | 10 dni (+12h*) | Nie wymagana | Tak (Tandem t:slim, Omnipod 5) |
| Guardian 4 | 7 dni | Nie wymagana | Tak (Medtronic 780G) |
| Simplera / Sync | 7 dni | Nie wymagana | Tak (wersja Sync z MiniMed 780G) |
| Eversense E3 | 180 dni | Wymagana (rzadko) | Nie (głównie aplikacja) |
Na co zwrócić uwagę przy wyborze?
- Refundacja: W Polsce zasady refundacji różnią się w zależności od wieku (do 26. roku życia lub powyżej) oraz typu cukrzycy i rodzaju stosowanej terapii (pompa vs pen).
- MARD: Jest to wskaźnik błędu sensora (im niższy, tym lepiej). Większość nowoczesnych sensorów ma MARD poniżej 9-10%.
- Miejsce aplikacji: Większość sensorów zakłada się na tylną część ramienia, brzuch lub górną część pośladków (u dzieci).
2. Charakterystyka wybranych sensorów
1. Dexcom G7
System Dexcom G7 to obecnie jeden z najbardziej zaawansowanych systemów ciągłego monitorowania glikemii (CGM) typu „wszystko w jednym”. W porównaniu do swojego poprzednika (G6), został on znacząco odchudzony i uproszczony.
Oto szczegółowa charakterystyka tego sensora:
Budowa i parametry techniczne
Dexcom G7 odszedł od dwuczęściowej budowy (oddzielny sensor i transmiter) na rzecz zintegrowanego urządzenia jednorazowego użytku.
- Rozmiar: Jest o 60% mniejszy niż Dexcom G6. Wielkością przypomina monetę (podobny do FreeStyle Libre).
- Czas działania: 10 dni + dodatkowe 12 godzin „okresu karencji” (grace period), co pozwala na wymianę sensora w dogodnym momencie po upływie standardowego czasu.
- Czas rozruchu (Warm-up): Skrócony do zaledwie ~30 minut (w G6 trwało to 2 godziny). Co ważne, odliczanie czasu rozruchu zaczyna się w momencie aplikacji, a nie sparowania z aplikacją.
- Wodoodporność: Pozwala na zanurzenie do głębokości 2,4 metra na czas do 24 godzin.
Precyzja i kalibracja
G7 jest uznawany za jeden z najdokładniejszych sensorów na rynku.
- Wskaźnik MARD: Wynosi około 8,2% (dla ramienia), co oznacza bardzo wysoką zbieżność z wynikami laboratoryjnymi.
- Brak kalibracji: System jest fabrycznie skalibrowany – nie wymaga nakłuwania palca.
- Opcjonalna kalibracja: Użytkownik nadal ma możliwość wprowadzenia wyniku z glukometru, jeśli uważa, że odczyt sensora wymaga skorygowania.
Funkcje aplikacji i alarmy
Aplikacja została przeprojektowana, aby być bardziej intuicyjną:
- Przewidywanie niskiego poziomu: Alarm „Pilne niskie wkrótce” ostrzega o ryzyku hipoglikemii z 20-minutowym wyprzedzeniem.
- Cisza w nocy: Możliwość wyciszenia wszystkich alarmów na określony czas (z wyjątkiem tych krytycznych).
- Wykresy w aplikacji: Bezpośredni podgląd czasu w zakresie docelowym (TIR – Time in Range) bez konieczności otwierania osobnej aplikacji raportowej (Clarity).
Porównanie G6 vs G7
| Cecha | Dexcom G6 | Dexcom G7 |
| Budowa | Sensor + Transmiter (osobno) | Zintegrowany (wszystko w jednym) |
| Czas rozruchu | 120 minut | ~25-30 minut |
| Okres karencji | Brak | 12 godzin po zakończeniu sesji |
| Rozmiar | Duży profil | Mały, dyskretny |
| Aplikator | Duży, plastikowy mechanizm | Mały, poręczny przycisk |
Integracje i Refundacja
- Smartwatche: G7 pozwala na bezpośrednie przesyłanie danych do Apple Watch (w wybranych regionach i modelach), co eliminuje konieczność posiadania telefonu przy sobie w celu odczytu.
- Pompy insulinowe: System współpracuje z pompami takimi jak Tandem t:slim X2 oraz Omnipod 5 (wymagana aktualizacja oprogramowania pompy).
- Refundacja w Polsce: Od 2024 roku Dexcom G7 jest objęty refundacją dla konkretnych grup pacjentów (m.in. cukrzyca typu 1, osoby na intensywnej insulinoterapii).
Wskazówka: Ze względu na mniejszy rozmiar plastra, Dexcom G7 jest często wybierany przez osoby aktywne fizycznie oraz rodziców małych dzieci, u których powierzchnia skóry do aplikacji jest ograniczona.
Warto doprecyzować istotną kwestię: standardowy sensor Dexcom G7, który zrewolucjonizował rynek swoją wielkością, pracuje przez 10 dni (plus 12 godzin okresu karencji).
Jednak w odpowiedzi na potrzeby rynku i konkurencję (jak Libre 3), firma Dexcom wprowadziła nową wersję sensora o wydłużonym działaniu. W zależności od regionu i certyfikacji, jest on oznaczany jako Dexcom G7 (15-day) lub występuje w ramach nowej linii produktowej Dexcom Stelo.
Oto charakterystyka sensora Dexcom w wersji 15-dniowej:
Kluczowe parametry wersji 15-dniowej
Główną różnicą jest optymalizacja chemii enzymatycznej sensora oraz oprogramowania, co pozwoliło na bezpieczne wydłużenie pomiarów.
- Czas pracy: Pełne 15 dni.
- Okres karencji (Grace Period): Zachowano dodatkowy czas na wymianę (zazwyczaj do 12 godzin), co daje łącznie ponad 15 dób monitoringu.
- Budowa: Wizualnie sensor jest identyczny jak standardowy G7 – zintegrowany transmiter, mała obudowa „wszystko w jednym”.
- Warm-up: Pozostaje bez zmian – szybki start w granicach 30 minut.
Podział na Dexcom G7 (15-dniowy) i Dexcom Stelo
Na ten moment (rok 2026) wersja 15-dniowa występuje w dwóch głównych kontekstach:
Dexcom Stelo
To pierwszy sensor Dexcom oficjalnie zaprojektowany na 15 dni pracy, który bazuje na platformie G7.
- Przeznaczenie: Osoby z cukrzycą typu 2 (nieużywające insuliny) oraz osoby dbające o zdrowie (biohacking).
- Brak alarmów hipoglikemii: Stelo nie posiada krytycznych alarmów o niskim poziomie cukru, które są niezbędne dla osób z typem 1.
- Dostępność: Często dostępny bez recepty (w zależności od kraju).
Dexcom G7 (Updated Version)
Nowsze partie sensorów G7 dedykowane dla diabetyków typu 1 również przechodzą na cykl 15-dniowy, aby wyrównać szanse w przetargach z systemem FreeStyle Libre.
- Pełna funkcjonalność: Zachowuje wszystkie alarmy (Pilne niskie, Przewidywanie niskiego).
- Integracja: Współpracuje z pompami insulinowymi (Tandem, Omnipod).
Porównanie: G7 (10 dni) vs G7/Stelo (15 dni)
| Cecha | Dexcom G7 (Standard) | Dexcom G7 / Stelo (Wydłużony) |
| Czas noszenia | 10 dni | 15 dni |
| Koszt eksploatacji | Wyższy (3 sensory na miesiąc) | Niższy (2 sensory na miesiąc) |
| Wielkość | Mała (wielkość monety) | Taka sama |
| MARD (Dokładność) | ok. 8,2% | ok. 8,2% – 9,0% |
| Zastosowanie | Typ 1 i Typ 2 (na insulinie) | Typ 2, Stan przedcukrzycowy, Sport |
Co to zmienia dla użytkownika?
- Mniej wkłuć: Zamiast 36 aplikacji w roku (przy wersji 10-dniowej), wykonujesz ich tylko 24.
- Ekologia: Mniejsza ilość odpadów plastikowych i elektronicznych (jeden aplikator rzadziej).
- Stabilność: Sensory 15-dniowe mają poprawioną powłokę membrany, co ma zapobiegać „dryfowaniu” wyników w ostatnich dniach noszenia.
Uwaga techniczna: W Polsce dostępność wersji 15-dniowej w pełnej refundacji zależy od aktualnych list Ministerstwa Zdrowia. Najczęściej w aptekach wciąż spotykany jest standardowy model 10-dniowy, a wersje 15-dniowe wchodzą do obrotu stopniowo.
2. FreeStyle Libre
System FreeStyle Libre od firmy Abbott to najpopularniejsza na świecie rodzina systemów do monitorowania glikemii. Choć zaczynały jako systemy typu Flash (FGM – wymagające skanowania), ich najnowsze generacje to już pełnoprawne systemy CGM, które przesyłają dane automatycznie.
Oto szczegółowa charakterystyka dostępnych wersji:
FreeStyle Libre 2
Jest to obecnie najczęściej spotykany model w Polsce, stanowiący złoty środek między ceną a funkcjonalnością.
- Czas działania: 14 dni.
- Tryb pracy: Hybrydowy. Możesz skanować sensor telefonem (NFC), aby zobaczyć wykres, ale sensor posiada też Bluetooth, dzięki któremu wysyła automatyczne alarmy o niskim lub wysokim cukrze.
- Kalibracja: Fabryczna – nie wymaga nakłuwania palca.
- Wodoodporność: Do 1 metra (do 30 minut).
- Zaleta: Bardzo stabilny czas pracy – rzadko zdarza się, aby sensor „odpadł” elektronicznie przed upływem 14 dni.
FreeStyle Libre 3
Najnowocześniejszy sensor w ofercie Abbott, który całkowicie eliminuje potrzebę skanowania.
- Rozmiar: Rekordowo mały. Jest o 70% mniejszy od wersji 2 (wielkości dwóch nałożonych na siebie monet 5-groszowych).
- Tryb pracy: Pełny CGM. Wyniki trafiają na ekran telefonu co minutę automatycznie przez Bluetooth.
- Ekologia: Znacznie mniejszy aplikator (redukcja plastiku o ok. 40%).
- Precyzja: Najniższy wskaźnik błędu (MARD poniżej 8%), co stawia go w ścisłej czołówce najdokładniejszych urządzeń na świecie.
FreeStyle Libre 3 Plus (Nowość 2024/2025)
Wersja wprowadzona w celu lepszej integracji z pompami insulinowymi.
- Czas działania: Wydłużony do 15 dni.
- Integracja: Specjalnie zaprojektowany do współpracy z systemami automatycznego podawania insuliny (np. z pompą Omnipod 5 oraz Tandem t:slim X2).
- Budowa: Wygląda identycznie jak standardowa „trójka”.
Porównanie wersji Libre
| Cecha | Libre 2 | Libre 3 | Libre 3 Plus |
| Czas pracy | 14 dni | 14 dni | 15 dni |
| Skanowanie (NFC) | Wymagane dla wykresu | Nie (automat) | Nie (automat) |
| Wielkość | 35 mm (grubość 5 mm) | 21 mm (grubość 3 mm) | 21 mm (grubość 3 mm) |
| Częstotliwość odczytu | Co 15 min (zapis) | Co 1 minutę | Co 1 minutę |
| Alarmy | Tak | Tak | Tak |
Kluczowe cechy wspólne dla rodziny Libre
- Brak „Warm-up” w trakcie pracy: Choć po założeniu sensor potrzebuje 60 minut na rozruch, to w trakcie 14/15 dni pracy nie wymaga żadnych przerw ani dodatkowych kalibracji.
- Aplikacja LibreLink: Pozwala na łatwe udostępnianie wyników lekarzowi (LibreView) oraz bliskim (aplikacja LibreLinkUp – np. rodzic widzi cukier dziecka w czasie rzeczywistym).
- Miejsce aplikacji: Oficjalnie zatwierdzone miejsce to wyłącznie tylna część ramienia.
Ważne: Sensory Libre są znane z tego, że ich odczyty mogą być nieco opóźnione w stosunku do krwi (ok. 5-10 minut) ze względu na pomiar w płynie śródtkankowym, co jest naturalne dla każdego systemu CGM.
3. Guardian 4
System Guardian 4 od firmy Medtronic ma zupełnie inną konstrukcję niż rodzina Libre czy Dexcom G7. Jest to system dwuczęściowy, co oznacza, że na skórze nosisz plastikowy sensor (elektrodę), do którego wpina się wielorazowy transmiter (nadajnik).
Oto szczegółowe wymiary całego zestawu po połączeniu:
Wymiary nadajnika (transmitera) Guardian 4:
To on stanowi o gabarytach urządzenia na skórze. Ma charakterystyczny kształt „muszelki”.
- Długość: ok. 35 mm
- Szerokość: ok. 28 mm
- Grubość (wysokość): ok. 9 mm
- Waga: ok. 6 gramów (jest lekki, ale grubszy od konkurencji).
Porównanie gabarytów z innymi systemami:
| Cecha | Guardian 4 | FreeStyle Libre 3 | Dexcom G7 |
| Profil (Grubość) | 9 mm (najgrubszy) | 2,9 mm | 4,7 mm |
| Konstrukcja | Dwuwarstwowa (wypukła) | Płaska tarcza | Płaska tarcza |
| Powierzchnia na skórze | ok. 35 x 28 mm | ok. 21 mm (średnica) | ok. 27 mm (średnica) |
Co warto wiedzieć o wielkości Guardian 4?
- Wypukłość: Ze względu na prawie 1 cm grubości, Guardian 4 jest najbardziej „odstającym” sensorem na rynku. Może to być odczuwalne podczas spania (jeśli leżysz na ramieniu) lub przy zakładaniu ciasnych ubrań.
- Konieczność plastrowania: W przeciwieństwie do Libre, konstrukcja Medtronic zazwyczaj wymaga zaklejenia całości dodatkowym plastrem (overtape), co optycznie i fizycznie powiększa obszar zajęty na skórze do około 50 x 70 mm.
- Wielorazowość: Choć transmiter jest duży, nie wyrzucasz go po tygodniu. Używasz go przez rok, ładując co 7 dni za pomocą specjalnej ładowarki.
4. Simplera
Sensor Simplera to ogromny krok naprzód dla użytkowników urządzeń Medtronic pod względem miniaturyzacji. W przeciwieństwie do systemu Guardian 4, Simplera jest systemem zintegrowanym (wszystko w jednym), co pozwoliło na drastyczne odchudzenie profilu urządzenia.
Oto szczegółowe wymiary sensora Simplera:
Wymiary fizyczne
- Długość: ok. 25 mm
- Szerokość: ok. 20 mm
- Grubość (wysokość): ok. 4,5 mm
Porównanie gabarytów: Simplera vs Guardian 4
Różnica w komforcie noszenia wynika głównie z rezygnacji z dopinanego, grubego transmitera:
| Cecha | Guardian 4 (z nadajnikiem) | Simplera / Simplera Sync |
| Grubość | 9,0 mm | 4,5 mm (o połowę cieńszy) |
| Długość | 35,0 mm | 25,0 mm |
| Szerokość | 28,0 mm | 20,0 mm |
| Konstrukcja | Wystająca „muszelka” | Płaska, opływowa kapsułka |
Kluczowe różnice w użytkowaniu
- Brak „schodka”: Guardian 4 składa się z dwóch elementów, co tworzy nierówną powierzchnię pod ubraniem. Simplera jest gładka i ma zaokrąglone krawędzie, dzięki czemu rzadziej zahacza o tkaniny.
- Powierzchnia plastra: Ponieważ Simplera nie wymaga dodatkowego plastrowania (overtape) tak jak Guardian, całkowita „plama” na skórze jest znacznie mniejsza. Sam plaster przylegający do sensora jest zredukowany do minimum.
- Dyskrecja: Pod względem grubości (4,5 mm) Simplera plasuje się blisko Dexcom G7 (4,7 mm), choć wciąż pozostaje nieco grubsza od rekordowo płaskiej FreeStyle Libre 3 (2,9 mm).
Simplera jest obecnie najmniejszym sensorem w historii firmy Medtronic, co sprawia, że jest niemal nieodczuwalna podczas codziennych aktywności czy snu.